Η παρούσα εισήγηση κατατέθηκε για πρώτη φορά στο Δημοτικό Συμβούλιο Πάφου στις 27 Σεπτεμβρίου 2023, χωρίς ωστόσο να εξεταστεί. Για τον λόγο αυτό την επαναφέρω, καθώς θεωρώ ότι σήμερα είναι ακόμη πιο επίκαιρη και αναγκαία.
Με την παρούσα εισήγηση καταθέτω μια πρόταση που αφορά άμεσα την οδική ασφάλεια, την προστασία της ανθρώπινης ζωής και τη βελτίωση της καθημερινότητας των δημοτών και επισκεπτών της πόλης μας.
Τα τελευταία χρόνια ο Δήμος Πάφου καταβάλλει σημαντικές προσπάθειες για τη δημιουργία μιας σύγχρονης, ανθρώπινης και προσβάσιμης πόλης, όπου προτεραιότητα έχουν ο πεζός, το ποδήλατο και οι ήπιες μορφές μετακίνησης. Για να επιτευχθεί όμως αυτός ο στόχος, απαιτείται συνεχής αξιολόγηση των υφιστάμενων υποδομών και παρεμβάσεις όπου διαπιστώνονται προβλήματα.
Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που απασχολούν καθημερινά μεγάλο αριθμό πολιτών είναι ο ανεπαρκής χρόνος που παρέχεται στους πεζούς για τη διέλευση από αρκετές σηματοδοτούμενες διαβάσεις.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η διάβαση πεζών στην Πλατεία Κέννετυ, στο κέντρο της Πάφου, όπου ο διαθέσιμος χρόνος είναι τόσο περιορισμένος, ώστε πολλοί πεζοί προλαβαίνουν να φτάσουν μόλις μέχρι τη διαχωριστική νησίδα ή περίπου στο μέσο της διάβασης πριν το φωτεινό σήμα αλλάξει. Το αποτέλεσμα είναι να δημιουργείται ανασφάλεια και άγχος, ιδιαίτερα σε ηλικιωμένους, άτομα με αναπηρία, γονείς με παιδικά καροτσάκια, μικρά παιδιά και γενικά σε όσους κινούνται με πιο αργό ρυθμό.
Ανάλογα προβλήματα παρατηρούνται και σε άλλες διαβάσεις επί των κύριων οδικών αρτηριών της πόλης, ιδιαίτερα στους δρόμους διπλής κατεύθυνσης με αυξημένο πλάτος, όπως η Λεωφόρος Δημοκρατίας, όπου οι αποστάσεις που πρέπει να διανύσουν οι πεζοί είναι σημαντικά μεγαλύτερες και ο απαιτούμενος χρόνος διέλευσης αυξάνεται αντίστοιχα.
Η ανάγκη αυτή καθίσταται ακόμη πιο επιτακτική αν ληφθεί υπόψη ότι η Πάφος αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους τουριστικούς προορισμούς της Κύπρου, φιλοξενώντας κάθε χρόνο εκατοντάδες χιλιάδες επισκέπτες από όλο τον κόσμο. Πολλοί από αυτούς μετακινούνται καθημερινά πεζοί, ιδιαίτερα στο ιστορικό και εμπορικό κέντρο της πόλης, στις ξενοδοχειακές περιοχές και κατά μήκος των κύριων λεωφόρων. Οι επισκέπτες, που δεν είναι εξοικειωμένοι με τη λειτουργία των σηματοδοτών και τις ιδιαιτερότητες του οδικού δικτύου, συχνά αιφνιδιάζονται από τον εξαιρετικά περιορισμένο χρόνο διέλευσης, με αποτέλεσμα να εγκλωβίζονται στη μέση του δρόμου ή να ολοκληρώνουν τη διάβαση υπό πίεση και με αυξημένο κίνδυνο.
Η βελτίωση των χρόνων διέλευσης δεν αποτελεί μόνο ζήτημα οδικής ασφάλειας, αλλά και στοιχείο που αναβαθμίζει την εικόνα της Πάφου ως μιας σύγχρονης, φιλόξενης, ανθρώπινης και ποιοτικής Ευρωπαϊκής πόλης.
Η ασφαλής διάβαση ενός δρόμου δεν πρέπει να αποτελεί αγώνα ταχύτητας. Αντίθετα, οι ρυθμίσεις των φωτεινών σηματοδοτών οφείλουν να λαμβάνουν υπόψη τις πραγματικές ανάγκες όλων των χρηστών του οδικού δικτύου και όχι μόνο την ομαλή κυκλοφορία των οχημάτων. Μια πόλη που σέβεται τους πεζούς είναι μια πόλη πιο ασφαλής, πιο λειτουργική, πιο προσβάσιμη και περισσότερο φιλική προς όλους.
Η προσέγγιση αυτή συνάδει και με τις σύγχρονες Ευρωπαϊκές πολιτικές βιώσιμης αστικής κινητικότητας και τη φιλοσοφία του Vision Zero, που έχει ως βασικό στόχο τη μείωση των σοβαρών τροχαίων συγκρούσεων και των θυμάτων στους δρόμους, δίνοντας προτεραιότητα στην προστασία της ανθρώπινης ζωής και ιδιαίτερα των πιο ευάλωτων χρηστών του οδικού δικτύου.
Για τους πιο πάνω λόγους εισηγούμαι:
- Να πραγματοποιηθεί συνολική καταγραφή και αξιολόγηση όλων των σηματοδοτούμενων διαβάσεων πεζών εντός των διοικητικών ορίων του Δήμου Πάφου.
- Να εξεταστεί, σε συνεργασία με τις τεχνικές υπηρεσίες και τους συγκοινωνιολόγους, η αύξηση του χρόνου πράσινης ένδειξης για τους πεζούς, ιδιαίτερα στις διαβάσεις που βρίσκονται σε λεωφόρους μεγάλης κυκλοφορίας και αυξημένου πλάτους.
- Να δοθεί προτεραιότητα στις διαβάσεις που χρησιμοποιούνται καθημερινά από μεγάλο αριθμό πολιτών, μαθητών, ηλικιωμένων, ατόμων με αναπηρία και επισκεπτών.
- Να εξεταστεί άμεσα η περίπτωση της διάβασης στην Πλατεία Κέννετυ, ώστε ο χρόνος διέλευσης να επαρκεί για την ασφαλή ολοκλήρωση της διάβασης από όλους τους πεζούς.
- Να αξιολογηθούν όλες οι διαβάσεις επί της Λεωφόρου Δημοκρατίας και των υπόλοιπων δρόμων διπλής κατεύθυνσης, όπου οι απαιτούμενοι χρόνοι διέλευσης είναι μεγαλύτεροι λόγω του πλάτους του οδοστρώματος.
- Να θεσπιστεί διαδικασία τακτικής επανεξέτασης των χρόνων λειτουργίας των φωτεινών σηματοδοτών, ώστε αυτοί να προσαρμόζονται στις πραγματικές ανάγκες της πόλης και στις κυκλοφοριακές συνθήκες.
Πρόκειται για μια παρέμβαση μικρού οικονομικού κόστους αλλά μεγάλης κοινωνικής σημασίας, η οποία μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στην πρόληψη ατυχημάτων, στη βελτίωση της προσβασιμότητας και στην ενίσχυση της ποιότητας ζωής κατοίκων και επισκεπτών.
Σε μια πόλη που επενδύει στον τουρισμό, στην προσβασιμότητα και στη βιώσιμη κινητικότητα, οι πεζοί δεν πρέπει να αισθάνονται ότι «τρέχουν» για να προλάβουν το πράσινο φως. Ο χρόνος των σηματοδοτών πρέπει να προσαρμόζεται στις ανάγκες του ανθρώπου και όχι ο άνθρωπος στον χρόνο των σηματοδοτών.
Η ασφάλεια των πεζών δεν αποτελεί πολυτέλεια ούτε δευτερεύον ζήτημα. Είναι υποχρέωση κάθε σύγχρονης ευρωπαϊκής πόλης και βασικός δείκτης πολιτισμού, σεβασμού και ποιότητας ζωής.
Είμαι βέβαιος ότι το Δημοτικό Συμβούλιο θα στηρίξει ομόφωνα την παρούσα εισήγηση, ώστε να προωθηθεί άμεσα προς τις τεχνικές υπηρεσίες για υλοποίηση.
Με εκτίμηση,
Φίλιππος Θ. Φιλίππου
Δημοτικός Σύμβουλος Πάφου
Δημοτική Ομάδα ΕΔΕΚ
