Στο επίκεντρο η ενίσχυση της διαφάνειας, η αντικειμενική διαχείριση και η αξιοποίηση ενός τεράστιου χαρτοφυλακίου περιουσίας
Πάνω από 21.000 ενεργές συμβάσεις και περιουσίες αξίας άνω των €7,5 δισ.
Σε μια νέα εποχή, με μεγαλύτερη έμφαση στη διαφάνεια, τον έλεγχο, την αντικειμενικότητα και τη λογοδοσία, εισέρχεται η Υπηρεσία Διαχείρισης Τουρκοκυπριακών Περιουσιών, με την έναρξη εφαρμογής του διεθνούς προτύπου ISO 37001 για την πρόληψη και αντιμετώπιση της δωροδοκίας και της διαφθοράς. Η εφαρμογή του προτύπου παρουσιάστηκε την περασμένη Δευτέρα στο Υπουργείο Οικονομικών, στη Λευκωσία, παρουσία του Υπουργού Εσωτερικών Κωνσταντίνου Ιωάννου, της Διευθύντριας της Υπηρεσίας Ανθής Κουκκουρή-Λακκοτρύπη και στελεχών της Υπηρεσίας. Η εξέλιξη αυτή έρχεται να προστεθεί σε μια σειρά αλλαγών που βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη στη διαχείριση των τουρκοκυπριακών περιουσιών, με στόχο τη δημιουργία ενός σύγχρονου, οργανωμένου και περισσότερο ελέγξιμου πλαισίου λειτουργίας.
Ένα τεράστιο χαρτοφυλάκιο και μια μεγάλη διοικητική ευθύνη
Το μέγεθος της ευθύνης που έχει αναλάβει η Υπηρεσία αποτυπώνεται στα ίδια τα στοιχεία του χαρτοφυλακίου της. Όπως ανέφερε η Διευθύντρια Ανθή Κουκκουρή-Λακκοτρύπη, η Υπηρεσία διαχειρίζεται περίπου 609 εκατομμύρια τετραγωνικά μέτρα γης, έκταση που αντιστοιχεί στο 10,14% της συνολικής έκτασης στις ελεγχόμενες από τη Δημοκρατία περιοχές. Η εκτιμώμενη αξία των περιουσιών υπερβαίνει τα €7,5 δισεκατομμύρια, ενώ σήμερα βρίσκονται σε ισχύ περισσότερες από 21.000 συμβάσεις μίσθωσης, οι οποίες αφορούν κατοικίες, επαγγελματικά υποστατικά, ανοικτούς χώρους και γεωργικούς κλήρους. Τα δεδομένα αυτά καταδεικνύουν το μέγεθος της διοικητικής ευθύνης της Υπηρεσίας, αλλά και την ανάγκη για σύγχρονα εργαλεία διοίκησης, ελέγχου και εποπτείας.
Όπως υπογράμμισε η κ. Λακκοτρύπη, η οικονομική αποτελεσματικότητα πρέπει να συνδυάζεται με κοινωνική ευαισθησία, ίση μεταχείριση και αντικειμενικά τεκμηριωμένα κριτήρια. Η τουρκοκυπριακή περιουσία μπορεί να αποτελεί για έναν πρόσφυγα την κατοικία της οικογένειάς του, την επαγγελματική του στέγη ή το μέσο για τη δημιουργία και διατήρηση μιας βιώσιμης επιχείρησης.
Η ίδια περιέγραψε μια νέα φιλοσοφία λειτουργίας, με επίκεντρο την πρόληψη αντί της εκ των υστέρων αντιμετώπισης προβλημάτων. «Η φιλοσοφία μας πλέον είναι να μην περιμένουμε να δημιουργηθεί ένα πρόβλημα για να αναζητήσουμε λύση», ανέφερε, εξηγώντας ότι η Υπηρεσία επιδιώκει να αναγνωρίζει έγκαιρα τους κινδύνους και να δημιουργεί τις κατάλληλες δικλίδες ελέγχου.
Υπηρεσία με κανόνες και σύγχρονα εργαλεία
Η Διευθύντρια της Υπηρεσίας συνέδεσε άμεσα την εφαρμογή του ISO 37001 με τη γενικότερη μεταρρυθμιστική πορεία που βρίσκεται σε εξέλιξη. Όπως εξήγησε, το πρότυπο δεν έρχεται να αντικαταστήσει τη νομοθεσία ούτε τους ελεγκτικούς μηχανισμούς του κράτους. Αντίθετα, λειτουργεί συμπληρωματικά, δημιουργώντας μέσα στην ίδια την Υπηρεσία ένα οργανωμένο σύστημα με συγκεκριμένες διαδικασίες, αρμοδιότητες, ελέγχους και μηχανισμούς παρακολούθησης.Παράλληλα, η Υπηρεσία προχωρεί στην οικονομική εξυγίανση και καλύτερη αξιοποίηση του χαρτοφυλακίου της, μέσα από την αναπροσαρμογή ενοικίων, τη βελτίωση της εισπραξιμότητας, την αξιοποίηση περιουσιών υψηλής αξίας και τη δημιουργία περιοχών ειδικής διαχείρισης. Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στον ψηφιακό μετασχηματισμό. Η δημιουργία νέου πληροφοριακού συστήματος θα επιτρέψει την ανάπτυξη ενιαίας βάσης δεδομένων για τις περιουσίες, τις συμβάσεις, τις χρήσεις και τα οικονομικά στοιχεία.
«Στόχος μας είναι η υπηρεσία μας να αποτελέσει υπηρεσία-πρότυπο», ανέφερε χαρακτηριστικά η κ. Λακκοτρύπη, σημειώνοντας ότι ο πολίτης θα πρέπει να γνωρίζει τη διαδικασία, τα κριτήρια, τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του, χωρίς η αντιμετώπιση ενός αιτήματος να εξαρτάται από το ποιος το χειρίζεται.
Κωνσταντίνος Ιωάννου: «Η ακεραιότητα πρέπει να ενσωματώνεται στις διαδικασίες»
Στο ίδιο πλαίσιο κινήθηκε και ο χαιρετισμός του Υπουργού Εσωτερικών Κωνσταντίνου Ιωάννου, ο οποίος χαρακτήρισε την εφαρμογή του ISO 37001 «ένα ακόμη εργαλείο ενίσχυσης της διαφάνειας, της ακεραιότητας και της πρόληψης της διαφθοράς». Ο κ. Ιωάννου σημείωσε ότι η απόφαση για εφαρμογή του διεθνούς προτύπου εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια για μια νέα αντίληψη στη διαχείριση των περιουσιών του Κράτους, με επίκεντρο τη διαφάνεια, την αντικειμενικότητα, τη λογοδοσία και την ακεραιότητα.Αναφερόμενος στους ελέγχους που έχουν πραγματοποιηθεί, παρουσίασε συγκεκριμένα στοιχεία για την πρόοδο της προσπάθειας. Κατά την τελευταία τριετία ελέγχθηκαν 4.032 συμβάσεις μίσθωσης επαγγελματικών υποστατικών, εντοπίστηκαν 512 παραβιάσεις και ανακτήθηκαν 79 υποστατικά, ενώ για άλλες περιπτώσεις βρίσκονται σε εξέλιξη διαδικασίες συμμόρφωσης ή λήψης νομικών μέτρων.
Παράλληλα, ελέγχθηκαν 864 συμβάσεις που αφορούν περιουσίες οι οποίες παραχωρήθηκαν σε Τοπικές Αρχές. Εντοπίστηκαν 78 παραβιάσεις, τερματίστηκαν οκτώ συμβάσεις και λήφθηκαν μέτρα συμμόρφωσης για 45 περιπτώσεις. Σε εξέλιξη βρίσκεται και ο έλεγχος κατοικιών, με περισσότερες από 700 σε 20 Δήμους και Κοινότητες να έχουν ήδη ελεγχθεί.
Ο Υπουργός αναφέρθηκε επίσης στη νέα διαδικασία δημοσίευσης των περιουσιών που ανακτώνται, ώστε οι ενδιαφερόμενοι πρόσφυγες να μπορούν να τις διεκδικούν με βάση συγκεκριμένα κριτήρια επιλεξιμότητας και μοριοδότησης. Παράλληλα, εφαρμόζεται νέα διαδικασία πλειοδοτικών διαγωνισμών για τεμάχια μεγάλης αξίας.«Επιδιώκουμε, με άλλα λόγια, η ακεραιότητα να μην εξαρτάται μόνο από την προσωπική ευαισθησία και την καλή πρόθεση του κάθε λειτουργού, αλλά να ενσωματώνεται στις ίδιες τις διαδικασίες λειτουργίας της Υπηρεσίας», τόνισε. Ο κ. Ιωάννου υπογράμμισε ακόμη ότι η Υπηρεσία είναι η πρώτη Υπηρεσία του Υπουργείου Εσωτερικών και μία από τις πρώτες στον ευρύτερο δημόσιο τομέα που προχωρούν στην εφαρμογή του συγκεκριμένου προτύπου, γεγονός που, όπως είπε, έχει ιδιαίτερη σημασία λόγω του μεγέθους του χαρτοφυλακίου και της καθημερινής επαφής της Υπηρεσίας με πολίτες, επιχειρήσεις και άλλους φορείς.
Από τον έλεγχο στη σύγχρονη και ψηφιακή διαχείριση
Η εφαρμογή του ISO 37001 αποτελεί ένα ακόμη κομμάτι μιας ευρύτερης προσπάθειας εκσυγχρονισμού. Νέοι κανόνες, συστηματικοί έλεγχοι, ψηφιακά εργαλεία, αντικειμενικά κριτήρια και μηχανισμοί πρόληψης συνθέτουν σταδιακά ένα διαφορετικό μοντέλο διαχείρισης. Ο Υπουργός Εσωτερικών σημείωσε ότι η αλλαγή αυτή είναι μια «δυναμική διαδικασία συνεχούς βελτίωσης», ενώ συνεχάρη τη Διεύθυνση και το προσωπικό της Υπηρεσίας για την προσπάθεια που καταβάλλουν.
Το ζητούμενο πλέον είναι η μεταρρυθμιστική αυτή προσπάθεια να συνεχιστεί με συνέπεια και σταθερή εφαρμογή των νέων κανόνων. Με ένα χαρτοφυλάκιο που ξεπερνά τα €7,5 δισ., περισσότερες από 21.000 ενεργές συμβάσεις και μια ιδιαίτερη κοινωνική αποστολή απέναντι στον προσφυγικό κόσμο, η Υπηρεσία Διαχείρισης Τουρκοκυπριακών Περιουσιών καλείται να συνδυάσει την αποτελεσματική αξιοποίηση της περιουσίας με τη διαφάνεια, την κοινωνική ευαισθησία και την εμπιστοσύνη των πολιτών.
