Η Πρόεδρος του Κυπριακού Ερυθρού Σταυρού μιλά για την ανθρωπιστική προσφορά, την ψυχολογική στήριξη, τα παιδιά και τους νέους, ενώ μετά από 22 χρόνια στην Προεδρία ετοιμάζεται να παραδώσει τη σκυτάλη
Για περισσότερες από δύο δεκαετίες βρίσκεται στο τιμόνι του Κυπριακού Ερυθρού Σταυρού, έχοντας αφιερώσει μεγάλο μέρος της ζωής της στην ανθρωπιστική προσφορά. Η σχέση της Φωτεινής Παπαδοπούλου με τον Ερυθρό Σταυρό, ωστόσο, ξεκίνησε πολύ νωρίτερα, το 1973. Από την προσφορά στους καταυλισμούς μετά την τουρκική εισβολή μέχρι την οικονομική κρίση του 2013 και τις νέες ανάγκες της κυπριακής κοινωνίας, η ίδια έχει ζήσει από κοντά σημαντικές στιγμές της σύγχρονης ιστορίας του τόπου. Σήμερα, καθώς πλησιάζει η στιγμή να παραδώσει τη σκυτάλη μετά από 22 χρόνια στην Προεδρία, μιλά για τον ρόλο του Ερυθρού Σταυρού, τις ανάγκες των ανθρώπων που χρειάζονται στήριξη, την ψυχολογική υποστήριξη που συνεχίζεται μετά την πανδημία, τη νέα γενιά και το όραμά της για το Θεραπευτικό Κέντρο Παιδιών στα Πολεμίδια.
Κυρία Παπαδοπούλου, ποιος είναι σήμερα ο βασικός ρόλος του Κυπριακού Ερυθρού Σταυρού;
Ο βασικός μας ρόλος παραμένει διαχρονικά ο ίδιος: να βρισκόμαστε δίπλα στον άνθρωπο που βρίσκεται σε ανάγκη και να συμβάλλουμε στην προστασία της ανθρώπινης ζωής, της υγείας και της αξιοπρέπειας. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι οι ανάγκες παραμένουν ίδιες. Η κοινωνία αλλάζει και μαζί της αλλάζουν και οι προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι άνθρωποι. Ο Ερυθρός Σταυρός οφείλει να αφουγκράζεται αυτές τις αλλαγές και να προσαρμόζει τη δράση του. Να μην περιμένει μόνο να εκδηλωθεί μια μεγάλη κρίση, αλλά να βρίσκεται καθημερινά κοντά στις ευάλωτες ομάδες και να παρεμβαίνει όπου υπάρχει ανάγκη.
Ποιες είναι σήμερα οι μεγαλύτερες ανάγκες που εντοπίζετε στην κυπριακή κοινωνία;
Υπάρχουν άνθρωποι που αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες και αδυνατούν να καλύψουν ακόμη και βασικές ανάγκες. Υπάρχουν ηλικιωμένοι, οικογένειες, μονογονεϊκές οικογένειες, άτομα με προβλήματα υγείας, άνθρωποι που βιώνουν κοινωνικό αποκλεισμό.Παράλληλα, υπάρχει μια ανάγκη που δεν φαίνεται πάντοτε εύκολα: η μοναξιά. Ένας άνθρωπος μπορεί να έχει ένα σπίτι και μια οικογένεια και παρ’ όλα αυτά να αισθάνεται μόνος. Γι’ αυτό η ανθρωπιστική βοήθεια δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο σε υλικά αγαθά. Χρειάζεται ανθρώπινη παρουσία, επικοινωνία και στήριξη.
Η περίοδος του κορωνοϊού δημιούργησε πρωτόγνωρες συνθήκες απομόνωσης και μοναξιάς. Ο Κυπριακός Ερυθρός Σταυρός τότε δημιούργησε δυνατότητες επικοινωνίας και ψυχολογικής στήριξης για ανθρώπους που είχαν ανάγκη να μιλήσουν με κάποιον.
Κατά την περίοδο της πανδημίας αντιληφθήκαμε πόσο σημαντική ήταν η ανθρώπινη επικοινωνία για ανθρώπους που βρέθηκαν απομονωμένοι, ιδιαίτερα για ηλικιωμένους και ευάλωτες ομάδες. Υπήρχαν άνθρωποι που είχαν ανάγκη όχι μόνο από πρακτική βοήθεια, αλλά και από έναν άνθρωπο με τον οποίο θα μπορούσαν να μιλήσουν, να εκφράσουν τους φόβους και τις ανησυχίες τους και να αισθανθούν ότι δεν είναι μόνοι.Από εκείνη την περίοδο αναπτύχθηκε και ενισχύθηκε η δράση ψυχολογικής στήριξης του Κυπριακού Ερυθρού Σταυρού. Το γεγονός ότι το πρόγραμμα συνεχίζεται μέχρι σήμερα δείχνει ότι η ανάγκη δεν σταμάτησε μαζί με την πανδημία. Αντίθετα, εξακολουθούν να υπάρχουν άνθρωποι που χρειάζονται έναν ασφαλή χώρο για να μιλήσουν και να λάβουν την κατάλληλη στήριξη. Μόνο το 2025, 1.050 άτομα επωφελήθηκαν από τις υπηρεσίες ψυχολογικής στήριξης, ενώ πραγματοποιήθηκαν περίπου 400 συνεδρίες. Για εμάς αυτά τα στοιχεία δεν είναι απλώς αριθμοί. Πίσω από κάθε συνεδρία υπάρχει ένας άνθρωπος που αποφάσισε να ζητήσει βοήθεια και να μιλήσει για κάτι που τον απασχολεί.
Έχετε αναφερθεί πολλές φορές στη σημασία των παιδιών και των νέων για το μέλλον του Ερυθρού Σταυρού. Ποια θέση έχει για εσάς το Θεραπευτικό Κέντρο Παιδιών και πόσο σημαντικό είναι να καλλιεργείται από μικρή ηλικία η έννοια του εθελοντισμού;
Το Θεραπευτικό Κέντρο Παιδιών είναι κάτι που πραγματικά αγαπώ και αποτελεί για μένα έναν πολύ ξεχωριστό χώρο. Πιστεύω βαθιά στους νέους και θεωρώ ότι πρέπει να τους δίνουμε ευκαιρίες να γνωρίσουν από μικρή ηλικία την αξία της προσφοράς και του εθελοντισμού.Έχουμε συνεργασία με σχολεία και μέσα από διάφορες δράσεις τα παιδιά μαθαίνουν τι σημαίνει εθελοντισμός, αλληλεγγύη και προσφορά στον συνάνθρωπο. Ένα πρόγραμμα που αγαπήσαμε ιδιαίτερα ήταν το πρόγραμμα με τα «Παιδιά του Σαββάτου», όπου περίπου 40 παιδιά συναντιόνταν κάθε δεύτερο Σάββατο. Μέσα από τις δραστηριότητες είχαν την ευκαιρία να γνωρίσουν καλύτερα το έργο του Ερυθρού Σταυρού, αλλά και να μάθουν στην πράξη τι σημαίνει να προσφέρεις.Παράλληλα, έχουμε την καλοκαιρινή κατασκήνωση, όπου παιδιά περνούν χρόνο μαζί, συμμετέχουν σε δραστηριότητες και μαθαίνουν για τις αρχές και το έργο του Ερυθρού Σταυρού. Θέλουμε τα παιδιά να συνδέσουν την προσφορά με κάτι όμορφο, δημιουργικό και ουσιαστικό.Και φυσικά, είναι πολύ σημαντικό να στηρίζουμε και το Τμήμα Νέων. Στο πλαίσιο αυτό διοργανώνουμε στις 14 Οκτωβρίου, στο Παλιό Δημαρχείο στην Πλατεία Ελευθερίας, ένα fashion show με το μήνυμα «Μόδα, Αγάπη, Προσφορά». Τα έσοδα της εκδήλωσης θα διατεθούν για τις ανάγκες του Τμήματος Νέων.
Υπάρχει ενδιαφέρον από τους νέους για τον εθελοντισμό;
Υπάρχουν νέοι άνθρωποι που θέλουν να προσφέρουν και αυτό μας δίνει μεγάλη αισιοδοξία. Χρειάζεται όμως να τους δώσουμε χώρο και ευκαιρίες να συμμετέχουν. Ο νέος άνθρωπος θέλει να αισθάνεται ότι η προσφορά του έχει αποτέλεσμα. Ο εθελοντισμός μπορεί να αποτελέσει ένα πολύ σημαντικό σχολείο ζωής. Μέσα από την προσφορά, οι νέοι γνωρίζουν καλύτερα την κοινωνία, τις ανάγκες των ανθρώπων και τη σημασία της αλληλεγγύης.
Σε μια περίοδο κατά την οποία η μετανάστευση και οι προσφυγικές ροές αποτελούν σημαντικά ζητήματα, ποια πρέπει να είναι η στάση ενός ανθρωπιστικού οργανισμού;
Ο Ερυθρός Σταυρός λειτουργεί με βάση θεμελιώδεις ανθρωπιστικές αρχές. Όταν ένας άνθρωπος βρίσκεται σε ανάγκη, η ανθρωπιστική βοήθεια δεν μπορεί να εξαρτάται από την εθνικότητα, τη θρησκεία ή την κοινωνική του θέση. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν αναγνωρίζουμε τις προκλήσεις που δημιουργούν οι μεγάλες μετακινήσεις πληθυσμών. Σημαίνει ότι ο άνθρωπος που βρίσκεται μπροστά μας και χρειάζεται βοήθεια πρέπει να αντιμετωπίζεται με αξιοπρέπεια και σεβασμό.
Μετά από 22 χρόνια στην Προεδρία του Κυπριακού Ερυθρού Σταυρού, αποφασίσατε να παραδώσετε τη σκυτάλη. Τι σημαίνει για εσάς αυτή η στιγμή, μετά από μια διαδρομή που ουσιαστικά ξεκίνησε από το 1973;
Για μένα ο Ερυθρός Σταυρός είναι το δεύτερό μου σπίτι. Η σχέση μου με τον Οργανισμό ξεκίνησε από το 1973 και όλα αυτά τα χρόνια έζησα από κοντά πολύ σημαντικές στιγμές της Κύπρου και είδα πόσος κόσμος βοηθήθηκε μέσα από το έργο του Ερυθρού Σταυρού. Αυτό που κρατώ περισσότερο από αυτή τη μεγάλη διαδρομή είναι η ίδια η οργάνωση και η βοήθεια που προσφέραμε στους ανθρώπους. Δεν θα ξεχάσω ποτέ τις ημέρες μετά την εισβολή, όταν πηγαίναμε στους καταυλισμούς και προσπαθούσαμε να στηρίξουμε τους ανθρώπους που είχαν χάσει τα σπίτια και τις περιουσίες τους. Ήταν πολύ δύσκολες στιγμές και ο Ερυθρός Σταυρός ήταν εκεί. Το ίδιο συνέβη και την περίοδο της οικονομικής κρίσης, το 2013. Υπήρχαν τότε πολλοί άνθρωποι που αντιμετώπιζαν σοβαρές δυσκολίες και προσπαθήσαμε να τους βοηθήσουμε με κάθε δυνατό τρόπο. Αυτές οι στιγμές μένουν χαραγμένες στη μνήμη μου.
Μετά από 22 χρόνια στην Προεδρία, θεωρώ ότι είναι αρκετά. Έφτασε η στιγμή να παραδώσω τη σκυτάλη σε ανθρώπους που μπορούν να συνεχίσουν το έργο. Είμαι σίγουρη ότι ο Ερυθρός Σταυρός θα συνεχίσει και ακόμη καλύτερα. Ο Οργανισμός έχει γερές βάσεις, έχει ανθρώπους με αγάπη και διάθεση για προσφορά και πιστεύω πολύ στη νέα γενιά.
Υπάρχει όμως ένα έργο που θέλω ιδιαίτερα να δω να ολοκληρώνεται και αυτό είναι το Θεραπευτικό Κέντρο Παιδιών στα Πολεμίδια. Σήμερα προσφέρει υπηρεσίες όπως λογοθεραπεία και άλλες θεραπείες, όμως στόχος μας είναι να εξελιχθεί σε ένα ολοκληρωμένο κέντρο αποκατάστασης για παιδιά, όπου θα μπορούν να λαμβάνουν την κατάλληλη θεραπεία και φροντίδα και, όπου χρειάζεται, να παραμένουν εκεί για ένα χρονικό διάστημα.
