Καταγγελίες για αδειοδότηση, εργασιακό μεσαίωνα , απάτες και ελλιπείς ελέγχους σε πλήθος υποστατικών

Έντονος προβληματισμός για τη λειτουργία εταιρειών ασφαλείας σε δημόσιες και ιδιωτικές εγκαταστάσεις και υποστατικά!

Εν αναμονή αυστηρότερου θεσμικού πλαισίου και εντατικοποίησης ελέγχων

Έντονο προβληματισμό προκαλούν καταγγελίες που αφορούν τη λειτουργία ιδιωτικών εταιρειών παροχής υπηρεσιών ασφάλειας στην Κύπρο, με δραστηριότητα σε κρίσιμες υποδομές όπως υποστατικά Δημοσίου ενδιαφέροντος εγκαταστάσεις που υπάγονται σε δημόσιες προσφορές, εμπορικά καταστήματα, μαρίνες βιομηχανικές εγκαταστάσεις νοσοκομεία, άσθμα μεταναστών, σχολεία, εν γένει δημόσιοι χώροι, ακόμα και έργα της ευρωπαϊκής προεδρίας!

Οι αναφορές που έρχονται στο φως εγείρουν σοβαρά ερωτήματα για το κατά πόσο όλες οι εταιρείες που δραστηριοποιούνται στον κλάδο διαθέτουν την απαραίτητη υποδομή ώστε να τους εκδίδονται άδειες λειτουργίας και αν τηρούνται πλήρως οι πρόνοιες της ισχύουσας νομοθεσίας από τις κρατικές αρχές και την αστυνομία. Παράλληλα, γίνεται λόγος για περιπτώσεις όπου προσωπικό ασφαλείας αμείβονται μηνιαίως με «μαύρα», εμφανίζονται σε καθήκοντα χωρίς την προβλεπόμενη στολή (εάν ποτέ δηλώθηκε και αδειοδοτήθηκε) ή με ανεπαρκή ταυτοποίηση και αρκετές φορές χωρίς άδεια, γεγονός που δημιουργεί ανησυχίες ως προς τη διαφάνεια, την ιχνηλασιμότητα και τον ουσιαστικό έλεγχο σε ευαίσθητες εγκαταστάσεις.

Εργασιακές συνθήκες και πιέσεις κόστους

Στο επίκεντρο των καταγγελιών βρίσκονται και οι εργασιακές συνθήκες στον κλάδο. Γίνονται αναφορές για ελλιπή έως μηδαμινή εκπαίδευση προσωπικού, καθυστερήσεις στην καταβολή μισθών, παντελής Έλλειψη διαρκούς εκπαίδευσης όπως γίνεται σε όλες τις χώρες της Ευρώπης, μαύρη εργασία με την προφανή φοροδιαφυγή και αποφυγή πληρωμής ασφαλιστικών εισφορών. Οι περιπτώσεις ανασφάλιστης εργασίας ή μη καταβολής κοινωνικών ασφαλίσεων, η φτωχή εκτέλεση καθηκόντων, καθώς και η έλλειψη βασικού εξοπλισμού και στολών σε εργαζομένους είναι ο κανόνας!

Παράλληλα, επισημαίνεται ότι ο έντονος ανταγωνισμός στον τομέα των ιδιωτικών υπηρεσιών ασφάλειας οδηγεί σε συμπίεση των τιμών σε δημόσιους και ιδιωτικούς διαγωνισμούς κάτω όχι μόνο του λογικού κόστους αλλά ακόμα και κάτω του ίδιου του εργασιακού κόστους. Σύμφωνα με τις καταγγελίες, προσφορές που κατατίθενται συχνά δεν ανταποκρίνονται στο πραγματικό κόστος εργασίας, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται πιέσεις στο εργασιακό σκέλος και συνεπώς αποκλίσεις από τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τη νομοθεσία.

Κύκλοι της αγοράς σημειώνουν ότι το φαινόμενο αυτό δεν είναι καινούργιο, ωστόσο έχει ενταθεί τα τελευταία χρόνια λόγω της διεύρυνσης των υπηρεσιών ασφάλειας και της αυξημένης παρουσίας ιδιωτικών εταιρειών σε κρίσιμες κρατικές υποδομές.

Κρίσιμες υποδομές και ερωτήματα εποπτείας

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι οι καταγγελίες αφορούν εγκαταστάσεις στρατηγικής σημασίας, όπως αναφέρθηκαν παραπάνω και οι κρατικοί φορείς όπως το γραφείο εργασιακών σχέσεων και η αστυνομία δεν κάνουν τους ενδεδειγμένους ελέγχους. Πληροφορίες ακόμα κάνουν λόγο για εταιρίες οι οποίες ανήκουν σε άτομα του υποκόσμου και οι εταιρίες λειτουργούν ως πλυντήρια. Σε τέτοιες εταιρείες μπορεί να φανταστεί κανένας την καταπίεση και το εκφοβισμό που ασκείται στους εργαζόμενους, και την παντελής έλλειψη ενδιαφέροντος για άσκηση μέτρων ασφάλειας.

Ποιος Φταίει ;

Ολοι !

• Οι ίδιες εταιρείες φύλαξης καταρχήν οι οποίες επωφελούνται από την έλλειψη ελέγχων και την άγνοια των πελατών τους και λυμαίνονται της αγοράς,
• οι ίδιοι οι εργαζόμενοι οι οποίοι μπορούν και εργάζονται μαύρα χωρίς να δηλώνουν το εισόδημά τους,
• οι πελάτες οι οποίοι απολαμβάνουν θεωρητικά μία ασφάλεια στο υποστατικό τους μη έχοντας γνώση της πραγματικής κατάστασης και πληρώνοντας πολύ χαμηλές τιμές, ωστόσο το κακό δεν αργεί να γίνει με το πρώτο σοβαρό περιστατικό.
• Οι δημόσιες προσφορές, οι οποίες δεν αναφέρονται καθόλου σε λεπτομερείς τεχνικές προδιαγραφές, τεχνική αξιολόγηση και πρόστιμα παρά μόνο στη χαμηλότερη τιμή ….

Ποιος Χάνει;

Το κράτος καταρχήν χάνει έσοδα εκατομμυρίων από εισφορές ενώ βάλλεται η αξιοπιστία και η πραγματική ασφάλεια των υποδομών του. Αξίζει να σημειωθεί ότι σε αυτές τις εταιρίες ασφάλειας οι εργοδότες προσλαμβάνουν φρουρούς λέγοντάς τους «έλα σ’ εμένα και απλά θα κάθεσαι σε μια καρέκλα και μπορείς να κοιμάσαι το βράδυ. Το πρωί θα περάσω με το φακελάκι σου ». Το βράδυ τυχαίνει να δούμε να φυλάνε το υποστατικό μη αδειοδοτημένοι φρουροί ακόμα και ρομά ;

Το ερώτημα που τίθεται είναι κατά πόσο οι αρμόδιες αρχές έχουν πλάνο αλλαγής της κατάστασης ώστε να εκτελέσουνε επαρκείς και συστηματικούς ελέγχους στις εταιρείες που αναλαμβάνουν τέτοιο ρόλο, τόσο σε επίπεδο αδειοδότησης και εργασιακής / φορολογικής συνέπειας όσο και σε επίπεδο καθημερινής λειτουργίας και συμμόρφωσης.

Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, υπάρχει ανάγκη για πιο αυστηρή και τακτική επιτήρηση, ώστε να διασφαλίζεται ότι το προσωπικό που εργάζεται σε τέτοιους χώρους πληροί όλες τις απαιτούμενες προϋποθέσεις, τόσο σε επίπεδο εκπαίδευσης όσο και σε επίπεδο νομικής κατοχύρωσης.

Θέση της Αστυνομίας και εντατικοποίηση ελέγχων

Από πλευράς Αστυνομίας, εκπρόσωπος αναφέρει ότι ενώπιον της Δύναμης βρίσκονται ήδη σχετικές καταγγελίες και ότι οι αρμόδιες υπηρεσίες έχουν κινητοποιηθεί για περαιτέρω διερεύνηση.

Όπως επισημαίνεται, στο πλαίσιο της εφαρμογής της ισχύουσας νομοθεσίας, θα εντατικοποιηθούν οι έλεγχοι το επόμενο διάστημα, με στόχο τη διασφάλιση της νομιμότητας και της εύρυθμης λειτουργίας του συστήματος αδειοδότησηςτων ιδιωτικών εταιρειών ασφάλειας.

Παράλληλα, υπογραμμίζεται ότι οι έλεγχοι δεν περιορίζονται μόνο σε διοικητικό επίπεδο, αλλά επεκτείνονται και στην επιτόπια διαπίστωση της συμμόρφωσης των εταιρειών και του προσωπικού τους με τις προβλεπόμενες διαδικασίες.

Θεσμικές αλλαγές σε εξέλιξη

Το ζήτημα αποκτά πρόσθετη βαρύτητα καθώς συνδέεται με την ευρύτερη προσπάθεια εκσυγχρονισμού του θεσμικού πλαισίου που διέπει τις ιδιωτικές υπηρεσίες ασφάλειας.

Το σχετικό νομοσχέδιο, που βρίσκεται σε στάδιο δημόσιας διαβούλευσης, προβλέπει σημαντικές αλλαγές στη δομή και λειτουργία του κλάδου. Μεταξύ άλλων, εισάγει νέο σύστημα αδειοδότησης, κατηγοριοποίηση των υπηρεσιών, καθώς και ενίσχυση του ρόλου της Αστυνομίας στη διαδικασία ελέγχου και εποπτείας.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην επαγγελματική κατάρτιση του προσωπικού ασφαλείας, με πρόνοιες για υποχρεωτικές εξετάσεις και αξιολόγηση βασικών γνώσεων που αφορούν τη νομοθεσία, τα καθήκοντα φύλαξης και την προστασία ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Παράλληλα, προβλέπονται αυστηρότεροι κανόνες για τη χρήση εξοπλισμού, τη διαχείριση χρηματαποστολών και την επιτήρηση κρίσιμων υποδομών, με στόχο την ενίσχυση της διαφάνειας και της αποτελεσματικότητας.

Πιέσεις για διαφάνεια και αυστηρό έλεγχο

Κοινοβουλευτικοί κύκλοι εκτιμούν ότι το θέμα θα απασχολήσει έντονα τη Βουλή το επόμενο διάστημα, στο πλαίσιο της συζήτησης του νέου νομοθετικού πλαισίου. Όπως αναφέρεται, η ανάγκη για ενίσχυση των μηχανισμών ελέγχου θεωρείται επιβεβλημένη, ώστε να αποφευχθούν φαινόμενα παρατυπιών και να διασφαλιστεί η πλήρης συμμόρφωση όλων των εμπλεκομένων εταιρειών.

Η δημόσια ασφάλεια, όπως τονίζεται, δεν μπορεί να βασίζεται σε ασαφείς πρακτικές ή ελλιπή εποπτεία, αλλά απαιτεί σταθερούς μηχανισμούς ελέγχου, διαφάνεια στις διαδικασίες και αυστηρή εφαρμογή της νομοθεσίας.

Σε αναμονή εξελίξεων

Καθώς το θεσμικό πλαίσιο βρίσκεται σε φάση αναθεώρησης και οι καταγγελίες πολλαπλασιάζονται, το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον τόσο στις έρευνες των αρμόδιων αρχών όσο και στις αποφάσεις που θα ληφθούν σε πολιτικό και νομοθετικό επίπεδο.

Το επόμενο διάστημα αναμένεται να είναι καθοριστικό, τόσο για την αποσαφήνιση των καταγγελιών όσο και για τη διαμόρφωση ενός πιο αυστηρού και σύγχρονου πλαισίου λειτουργίας για τον κλάδο της ιδιωτικής ασφάλειας στην Κύπρο.